پاسخ کوتاه: سرچ کنسول ابزار رایگان گوگل است که نشان می دهد گوگل سایت شما را چطور می بیند: کدام عبارت ها نمایش گرفته اند، کدام صفحه ها ایندکس نشده اند، کدام پیوند شکسته است و سرعت صفحه ها چطور است. ثبت سایت در آن چند دقیقه است، ولی فایدهٔ اصلی از گزارش هایی می آید که با یک تصمیم مشخص نگاه شوند. برای بیشتر سایت های کوچک، نیم ساعت در اول هر ماه کافی است.
سرچ کنسول چیست و چه فرقی با گوگل آنالیتیکس دارد؟
سرچ کنسول پنجرهٔ گوگل به سایت شماست. آنچه گوگل هنگام خزش و ایندکس کردن دیده، در این ابزار به شما نشان داده می شود: چه عبارت هایی سایت را در نتایج نشان داده اند، روی چه رتبه ای، کدام صفحه ها وارد فهرست گوگل شده اند و چه خطاهایی جلوی این کار را گرفته اند.
تفاوتش با گوگل آنالیتیکس در یک جمله خلاصه می شود: سرچ کنسول از سمت گوگل به سایت نگاه می کند و آنالیتیکس از سمت بازدیدکننده. آنالیتیکس می گوید چه کسی آمد و در سایت چه کرد؛ سرچ کنسول می گوید گوگل چه چیزی را نشان داد و چرا. اگر می خواهید بدانید سایت تازه شما چند وقت دیگر در نتایج جا می افتد، پاسخ را در نمودار نمایش ها و رتبهٔ همین ابزار می بینید، نه در آمار بازدید. توضیح کامل این بازه در مقالهٔ مدت زمانی که رتبه گرفتن سایت در گوگل طول می کشد آمده است.
یک نکته که بعدا گران تمام می شود: دارایی سرچ کنسول باید روی حساب گوگل خودتان ساخته شود، نه حساب برنامه نویس. روزی که همکاری عوض شود، دارایی روی حساب دیگری یعنی از دست رفتن تاریخچه و دسترسی. ساختن دارایی با حساب خودتان و دادن دسترسی کامل به برنامه نویس، مسیر درست است.
ثبت سایت در سرچ کنسول: دارایی دامنه یا دارایی پیشوند نشانی؟
در سرچ کنسول دو نوع دارایی می شود ساخت و انتخاب بین آنها بعدا معلوم می شود.
| نوع دارایی | چه چیزی را پوشش می دهد | برای چه کسی |
|---|---|---|
| دارایی دامنه (Domain) | همهٔ زیر دامنه ها، http و https، با و بدون www و همهٔ مسیرها | انتخاب پیش فرض سایت زنده؛ یک دارایی برای همه چیز |
| دارایی پیشوند نشانی (URL prefix) | فقط همان پیشوند دقیقی که وارد می کنید | سایت آزمایشی روی زیر دامنه یا زیر پوشه، یا وقتی فقط یک بخش را می خواهید بسنجید |
قاعده ساده: اگر سایت زنده دارید و نمی خواهید داده هایتان در چند دارایی جدا پخش شود، دارایی دامنه را بسازید. اگر سایت آزمایشی دارید، پیشوند نشانی جواب می دهد؛ فقط یادتان باشد داده های این دو دارایی در یک جا جمع نمی شود و باید هر کدام را جدا بخوانید.
پنج روش تایید مالکیت و یکی که مطمئن تر است
ثبت سایت بدون تایید مالکیت تمام نمی شود. پنج مسیر رایج وجود دارد و همه در همان صفحهٔ ثبت انجام می شود.
| روش | چه چیزی لازم است | چه کسی انجام می دهد |
|---|---|---|
| فایل HTML روی هاست | بارگذاری یک فایل کوچک در پوشهٔ اصلی سایت | برنامه نویس یا کار با فایل منیجر هاست |
| تگ HTML در سربرگ صفحه | گذاشتن یک خط کد در سربرگ قالب | برنامه نویس |
| رکورد TXT در دی ان اس | گذاشتن یک متن در رکوردهای دامنه | صاحب دامنه یا هاست |
| گوگل آنالیتیکس | دسترسی به حسابی که کد آمارگیر روی سایت دارد | صاحب سایت |
| گوگل تگ منیجر | دسترسی به حساب تگ منیجر سایت | صاحب سایت |
اگر به پنل دامنه دسترسی دارید، رکورد TXT مطمئن ترین راه است، چون به قالب و به کد سایت دست نمی زند و با تعویض قالب یا برنامه نویس از بین نمی رود. یک مزیت عملی هم دارد: با یک دستور می شود دید چه رکوردهایی روی دامنه هست. دستور زیر را در خط فرمان اجرا کنید و به جای دامنهٔ ما، دامنهٔ خودتان را بگذارید.
dig +short TXT codeyas.com "v=spf1 ip4:185.7.212.89 include:_spf.google.com ~all"
روی دامنهٔ خود ما همین یک رکورد برگشت: رکورد فرستندهٔ ایمیل. گواهی مالکیت گوگل روی دامنه نمانده، در حالی که دسترسی سرچ کنسول برقرار است و داده ها خوانده می شود. یعنی رکورد TXT فقط تا لحظهٔ تایید لازم است و برداشتنش دسترسی را قطع نمی کند. همین نکته به عیب یابی هم کمک می کند: اگر تایید پاس نشد، اول ببینید کدام رکورد کم است و بعد روش تایید را عوض کنید.
سه نشانه که تایید به آنها برمی خورد و بیشتر وقت ها علتش یکی از همین هاست: فایل تایید توسط تنظیمات امنیتی هاست مسدود می شود، کد در قالبی گذاشته شده که نسخهٔ کش شده هنوز بالا می آید، یا دارایی روی نسخهٔ www ساخته شده و رکورد روی ریشهٔ دامنه گذاشته شده است.
بعد از تایید، اولین کار: معرفی نقشه سایت
نقشه سایت فهرست صفحه هایی است که می خواهید گوگل بخزد. معرفی آن در سرچ کنسول یک بار انجام می شود و بعد از آن گوگل خودش سراغ نسخهٔ تازه می رود. اگر نقشه سایت ندارید یا خطا می دهد، توضیح گام به گام و دستورهای بررسی آن در مقالهٔ نقشه سایت و روش ساخت و معرفی آن به گوگل آمده است.
روی سایت خود ما، نشانی نقشه سایت الان ۴۸ مقاله را معرفی می کند و مهم تر از تعداد، این است که همین عدد با تعداد مقاله های منتشرشده یکی باشد. اگر یکی نبود، یعنی صفحه ای از قلم افتاده یا از فهرست بیرون گذاشته شده است.
بخش های اصلی سرچ کنسول: هر گزارش چه سوالی را جواب می دهد
منوها در نگاه اول زیاد به نظر می رسند، ولی هر کدام فقط یک سوال را جواب می دهد. جدول زیر نقشهٔ راه است و چه زمانی سراغ هر کدام برویم را هم می گوید.
| گزارش | به چه سوالی جواب می دهد | چه زمانی سراغش برویم |
|---|---|---|
| گزارش عملکرد (Performance) | چه عبارت هایی نمایش و کلیک گرفته اند و روی چه رتبه ای | اول هر ماه |
| نمایه گذاری صفحه ها (Pages) | چند صفحه وارد فهرست گوگل شده و چند صفحه بیرون مانده | پس از انتشار هر صفحهٔ مهم |
| بازبینی نشانی (URL Inspection) | حال یک نشانی مشخص: خزیده شده، ایندکس شده یا نه | وقتی یک صفحه در نتایج پیدا نمی شود |
| نقشه سایت (Sitemaps) | نقشه معرفی شده خوانده شده یا خطا داشته | بعد از هر تغییر ساختاری سایت |
| تجربه صفحه (Core Web Vitals) | اندازه گیری سرعت صفحه و پایداری ظاهر آن روی موبایل و دسکتاپ | هر ماه، یک نگاه کوتاه |
| گزارش HTTPS | گواهی امنیتی سالم است یا صفحه ای محتوای ناامن دارد | بعد از هر تغییر هاست یا دامنه |
| امنیت و اقدامات دستی | گوگل هشداری داده یا جریمهٔ دستی گذاشته | هر ماه، حتی وقتی خالی است |
| پیوند های ورودی (Links) | چه سایت هایی به شما لینک داده اند و به کدام صفحه | هر ماه |
| حذف موقت صفحه (Removals) | پنهان کردن موقت یک نشانی از نتایج | فقط در شرایط اضطراری |
| تنظیمات و کاربران (Settings) | چه کسی دسترسی دارد و نشانی سایت عوض شده یا نه | هنگام تغییر تیم یا تغییر نشانی سایت |
هفت گزارشی که هر ماه باید ببینید و تصمیمی که از هر کدام می گیرید
گزارش خواندن بدون تصمیم، وقت تلف کردن است. این هفت مورد در نیم ساعت تمام می شود و هر کدام یک تصمیم مشخص به شما می دهد.
| چه چیزی را ببینید | نشانهٔ مشکل | تصمیم |
|---|---|---|
| نمایش ها و کلیک ها در بازهٔ ۲۸ روزه | کاهش پیوسته در دو بازهٔ پشت سر هم | اول سراغ صفحه هایی بروید که بیشترین افت را داشته اند، بعد کل سایت را ببینید |
| عبارت هایی که نمایش دارند و کلیک نمی گیرند | رتبهٔ خوب با نرخ کلیک بسیار پایین | عنوان و توضیح کوتاه همان صفحه بازنویسی شود |
| صفحه های خزیده شده و ایندکس نشده | صفحهٔ مهمی در این فهرست باشد | علت را پیدا کنید: تنظیم ممنوعیت، محتوای کم، یا تکرار با صفحهٔ دیگر |
| خطاهای خزش و پیوند های شکسته | رشد تعداد خطای ۴۰۴ | برای هر پیوند یک تصمیم بگیرید: ریدایرکت یا حذف کامل |
| تجربه صفحه روی موبایل | صفحه های قرمز در سه شاخص | رفع را از پرترافیک ترین صفحه شروع کنید، نه از همه با هم |
| امنیت و اقدامات دستی | هر پیام تازه، حتی یک مورد | تا رفع نشود، کار محتوا و تبلیغ معنا ندارد |
| پیوند های ورودی | کم شدن تعداد دامنه های پیونددهنده | سراغ دلیل بیرونی بروید: حذف لینک یا تغییر محتوای صفحه |
یک قاعده که وقت زیادی را نجات می دهد: قبل از تصمیم گرفتن، سه بازهٔ ۲۸ روزهٔ پشت سر هم را ببینید، نه یک بازهٔ هفت روزه. نوسان طبیعی سایت در بازه های کوتاه بزرگ است و تصمیم روی یک هفته، معمولا تصمیم اشتباه است.
عدد ها را چطور بخوانیم: چهار عدد پایه و آستانه هایشان
| عدد | معنی | آستانه ای که ارزش بررسی دارد |
|---|---|---|
| نمایش ها (Impressions) | چند بار نشانی سایت در نتایج دیده شده | افت بیش از یک سوم نسبت به بازهٔ قبلی |
| کلیک ها (Clicks) | چند بار کاربر واقعا وارد سایت شده | صفر ماندن کلیک روی صفحه ای که نمایش دارد |
| نرخ کلیک (CTR) | نسبت کلیک به نمایش | زیر ۲ درصد روی رتبه های یک تا ده |
| میانگین رتبه (Position) | میانگین جایگاه در نتایج | بالای ۲۰ برای عبارت هایی که برایتان مهم است |
دو هشدار در خواندن این عدد ها: میانگین رتبه در سرچ کنسول میانگین است، نه رتبهٔ ثابت؛ یک عبارت ممکن است نوسان زیادی داشته باشد و میانگین چیز دیگری نشان دهد. دوم این که نمایش های زیاد با رتبهٔ بالای ۵۰ معمولا ارزش تجاری کمی دارند؛ عدد نمایش بدون بررسی رتبه، گمراه کننده است.
تاخیر داده: عدد یک بازهٔ تمام شده هم عوض می شود
این یکی را روی سایت خودمان اندازه گرفتیم و برای همین تصمیم های عجولانه را بی فایده می کند. بازهٔ ۲۵ سپتامبر تا ۱ اکتبر در گزارش سوم اکتبر ۵ کلیک و ۱۷۲ نمایش ثبت شده بود؛ همان بازهٔ تمام شده در گزارش دهم اکتبر ۱۱ کلیک و ۲۵۷ نمایش خوانده شد. یعنی عدد یک هفتهٔ گذشته هم تازه تر می شود.
پس دو کار نکنید: با نگاهی به سه روز آخر نتیجه نگیرید که بدتر شده اید، و قبل از تصمیم های بزرگ، یک هفته صبر کنید تا داده جا بیفتد. عدد سطح سایت ما در گزارش ۲۸ روزه ۳۸ کلیک و ۷۶۶ نمایش با میانگین رتبهٔ ۴۱٫۳ بود؛ عددی که با یک نمونهٔ سه روزه می شد آن را بدتر یا بهتر از واقعیت نشان داد.
سه چیزی که در سرچ کنسول سایت خودمان دیدیم
این سه مورد نشان می دهد سرچ کنسول فقط ابزار اندازه گیری نیست؛ تصمیم ساز است.
- دو صفحه روی یک عبارت: در پنجرهٔ ۹۰ روزه، عبارت «طراحی سایت در شیراز» روی صفحهٔ اصلی ۱۲۲ نمایش با بهترین رتبهٔ ۷۷٫۳ گرفت و روی صفحهٔ خدمات ۶۱ نمایش با بهترین رتبهٔ ۵۰٫۱. یعنی دو صفحهٔ خودمان روی یک عبارت با هم رقابت می کردند. تصمیم این بود که تقویت از سمت صفحهٔ خدماتی ادامه پیدا کند، نه صفحهٔ اصلی.
- نشانی های قدیمی تودرتو با نمایش: چهار نشانی تودرتوی قدیمی در گزارش صفحه ها ۲۷ تا ۱٬۸۲۶ نمایش داشتند، در حالی که هر چهار نشانی زنده با کد ۳۰۱ به نشانی های تازه می روند. این نمایش ها بازماندهٔ سابقهٔ گوگل است، نه ایراد زنده. تفاوت این دو حالت را در مقالهٔ رفع خطای ۴۰۴ و کدهای وضعیت مشابه توضیح داده ایم؛ واحد کار در سرچ کنسول «نشانی» است، پس هر نشانی را جدا می بینید و ممکن است یک نشانی قدیمی هنوز نمایش داشته باشد.
- سهم دستگاه ها: در پنجرهٔ ۹۰ روزه، سهم دسکتاپ از نمایش ها ۵۶ درصد و موبایل ۴۳ درصد بود. اگر این عدد موبایل غالب بود، اولویت رفع می رفت سمت سرعت و خوانایی نسخهٔ موبایل.
چه کسی درستش می کند: خودتان، هاست، یا برنامه نویس
بدون این جدول، گزارش خواندن به گله و شکایت تبدیل می شود. بیشتر خطاهای سرچ کنسول یک مسئول مشخص دارند.
| مشکل | مسئول رفع | نشانه در سرچ کنسول |
|---|---|---|
| خطا در خواندن نقشه سایت | برنامه نویس یا هاست | وضعیت نقشه در گزارش نقشه سایت |
| صفحه ای که هست ولی ایندکس نمی شود | برنامه نویس، معمولا تنظیم ممنوعیت | گزارش صفحه های خزیده شده و ایندکس نشده |
| افت نمایش پس از تغییر آدرس سایت | برنامه نویس، با ریدایرکت درست | نمودار عملکرد در روزهای بعد از تغییر |
| خطای ۵۰۰ و قطعی های پیاپی | هاست | رشد خطاهای خزش سرور |
| عنوان و توضیح کوتاه بی اثر | خودتان یا برنامه نویس | رتبهٔ خوب با نرخ کلیک پایین |
| گواهی امنیتی منقضی | هاست یا برنامه نویس | گزارش HTTPS |
معیار پذیرش: از کجا بفهمیم کار اثر کرده
پیشرفت در این ابزار سه نشانهٔ قابل اندازه گیری دارد و لزوما هیچ کدام «کلیک بیشتر» در ماه اول نیست.
- شمار صفحه های ایندکس شده زیاد شده و صفحه های مهم دیگر در فهرست خزیده شده و ایندکس نشده نیستند.
- تعداد عبارت هایی که سایت برای آنها نمایش می گیرد بیشتر شده است؛ این عدد معمولا چند هفته قبل از رشد کلیک حرکت می کند.
- میانگین رتبه برای عبارت های هدف پایین تر آمده و صفحه های قرمز تجربه صفحه کمتر شده اند.
در سرچ کنسول چه کاری انجام نمی دهیم
- سرچ کنسول رتبه نمی سازد؛ فقط نشان می دهد وضعیت چه است و تصمیم را به شما می دهد. هیچ ابزاری جای کار روی محتوا و اعتبار سایت را نمی گیرد.
- حذف موقت برای همیشه نیست؛ حداکثر چند ماه و به عنوان راه حل اضطراری. اگر صفحه ای را برای همیشه نمی خواهید، جای درستش کد ۴۱۰ یا ریدایرکت است.
- این ابزار داده بازدیدکننده نمی دهد؛ چه کسی، از کجا و با چه دستگاهی وارد شد مال آنالیتیکس است.
- هر تغییری که در سرچ کنسول می دهید روی بقیه سایت اثر ندارد؛ کاری مثل تغییر نشانی سایت باید با ریدایرکت همراه باشد وگرنه افت نمایش می آید.
دسترسی ها: چه چیزی به همکار یا پیمانکار بدهید
دو سطح دسترسی وجود دارد: کامل و محدود به نمایش داده ها. برای برنامه نویس، دسترسی کامل منطقی است، چون بعضی رفع خطاها بدون آن ممکن نیست. برای کسی که فقط گزارش می خواهد، دسترسی محدود بدهید. یک قاعدهٔ ساده: همیشه دو صاحب روی دارایی داشته باشید؛ اگر یک حساب از دست برود، دارایی بدون راه بازیابی می ماند.
این دو کار کوچک هم در همان صفحه انجام می شود: اگر نشانی سایت را عوض کرده اید، از بخش تغییر نشانی سایت انتقال را به گوگل اعلام کنید تا تاریخچه منتقل شود؛ و اگر کسی از تیم خارج شد، دسترسی اش را همان روز حذف کنید. پایش ماهانهٔ همین گزارش ها بخشی از خدمات سئو و بهینه سازی سایت ما است و اگر نمی خواهید درگیر جزئیات فنی شوید، همین فهرست هفت گزارشی را به عنوان صورت کار ماهانه مطالبه کنید.
از کجا شروع کنیم
امروز یک کار مشخص کافی است: سایت را با حساب گوگل خودتان ثبت کنید، تایید مالکیت را با رکورد TXT انجام دهید و نقشه سایت را معرفی کنید. بعد یک یادآور ماهانه بگذارید و همان هفت گزارش را با همان جدول تصمیم بخوانید. اولین ماه فقط دو چیز را بشمارید: صفحه های تازه ایندکس شده و عبارت هایی که سایت برایشان نمایش می گیرد.
ارسال نظر جدید