کلودفلر چیست و چه زمانی به کار سایت می آید؟

پاسخ کوتاه: کلودفلر یک شبکه واسط میان بازدیدکننده و سرور شماست. وقتی سایت را به آن وصل می کنید، بازدیدکننده به جای سرور شما به نزدیک ترین نقطه از شبکه کلودفلر می رسد؛ فایل های ثابت از همان نقطه تحویل داده می شوند و درخواست های مشکوک پیش از رسیدن به سرور فیلتر می شوند. برای سایتی که کند است یا هدف اسپم و حمله است، این لایه ای ساده و رایگان است؛ برای سایتی که همه محتوایش پویاست یا درگاه پرداخت بانکی دارد، روشن کردنش بدون تنظیم درست دردسر می سازد.

کلودفلر چیست؟

کلودفلر (Cloudflare) یک شرکت زیرساخت اینترنت با شبکه ای از سرور ها در بیش از سیصد شهر دنیا است. سایت شما همچنان روی سرور خودتان می ماند، ولی ترافیکش می تواند اول به این شبکه برسد: هر بازدیدکننده اول به کلودفلر می رسد و آن شبکه تصمیم می گیرد درخواست را تحویل بدهد، از حافظه خودش جواب بدهد یا رد کند.

سه چیز باعث شده این سرویس برای صاحبان سایت جذاب باشد: پلن رایگان واقعی، راه اندازی بدون نصب هیچ برنامه ای روی سرور، و اینکه همه تغییرات فقط در نیم سرور های دامنه انجام می شود. اگر مفهوم نیم سرور را نمی دانید، اول توضیح ساده آن را در راهنمای دی ان اس چیست بخوانید.

یک نکته که در بیشتر مقاله ها گفته نمی شود: کلودفلر دو کار جدا دارد. میزبانی دی ان اس، یعنی نگه داشتن رکورد های دامنه روی سرور های کلودفلر، و عبور دادن ترافیک از شبکه کلودفلر که به آن روشن بودن ابر می گویند. می توانید فقط اولی را داشته باشید و ترافیک مستقیم به سرور خودتان برود؛ در بخش اندازه گیری نشان می دهیم سایت خود ما دقیقا در همین حالت است.

کلودفلر چطور کار می کند؟

در حالت عادی مرورگر مستقیم با سرور شما حرف می زند. با روشن بودن پراکسی، این مسیر یک ایستگاه اضافه می گیرد:

• مرورگر به جای آدرس سرور شما، آدرس یکی از سرور های کلودفلر را می گیرد.
• درخواست به نزدیک ترین نقطه شبکه می رسد، نه به سروری که ممکن است آن طرف دنیا باشد.
• آنجا تصمیم گرفته می شود فایل ثابت از حافظه واسط برگردد یا درخواست به سرور شما برود.
• درخواست مشکوک مثل تلاش ورود تکراری و حمله پرحجم همان جا رد می شود و به سرور نمی رسد.

سه اصطلاح در همین مسیر زیاد شنیده می شود. شبکه توزیع محتوا یا سی دی ان یعنی همان سرور های نزدیک به کاربر که فایل های ثابت را نگه می دارند. کش یعنی نگه داشتن نسخه آماده پاسخ؛ اگر پاسخ از کش بیاید سرور شما درگیر نمی شود. فایروال وب اپلیکیشن هم یک صافی امنیتی است که درخواست ها را با قواعد از پیش تعریف شده بررسی می کند.

کلودفلر چه سرویس هایی می دهد؟

فهرست سرویس های کلودفلر بلند است، ولی برای یک سایت معمولی چند قلم از آن به کار می آید:

مزایای کلودفلر برای یک سایت واقعی

• سرعت بیشتر برای کاربر دور: فایل های ثابت از نقطه نزدیک به کاربر تحویل داده می شوند و همین برای کاربر دور از سرور محسوس است.
• کم شدن فشار روی سرور: پاسخ های کش شده به سرور شما نمی رسند، پس سایت در ساعات شلوغی راحت تر نفس می کشد.
• بستن راه حمله های ساده: بخشی از حمله ها و اسکن ها همان لبه شبکه رد می شوند؛ این جایگزین امن کردن خود سایت نیست و مکمل چک لیست امنیت وردپرس است.

معایب و ریسک های کلودفلر

بیشتر شکایت ها از کلودفلر از چهار جا می آید. اول کش شدن صفحه هایی که نباید کش شوند: اگر صفحه ورود یا سبد خرید در حافظه واسط بماند، کاربر با فرم خالی یا خطای عجیب روبه رو می شود. دوم آدرس آی پی مشترک: در حالت پراکسی سایت شما آدرسی را نشان می دهد که هزاران سایت دیگر هم روی آن هستند. سوم وابستگی به یک شرکت؛ اگر حساب بسته شود یا دسترسی به ایمیل حساب از دست برود ادامه کار سخت می شود، پس رکورد های دی ان اس را جای دیگری هم نگه دارید. چهارم دو لایه ای شدن عیب یابی: پس از روشن شدن پراکسی، هر خطا می تواند از کلودفلر باشد یا از سرور؛ بدون روش ساده تشخیص، وقت هر دو طرف تلف می شود.

پورت های کلودفلر چطور کار می کنند؟

این بخش برای کسی مهم است که روی سرور سرویس دیگری هم دارد، چون پراکسی کلودفلر همه پورت ها را عبور نمی دهد. طبق مستندات خود کلودفلر فقط این پورت ها از پراکسی رد می شوند:

یعنی روی پورت های غیر استاندارد پاسخ داده می شود ولی در حافظه واسط نگه داشته نمی شود. اگر سرویس شما روی پورت دیگری مثل 22 بود، زیر دامنه اش را از پراکسی بیرون بیاورید تا مستقیم به سرور برسد؛ این راه ساده تر از رفتن به پلن های پولی است.

و یک نکته صادقانه: بخشی از جست وجوی «کلودفلر» در ایران مربوط به استفاده از آن برای عبور از محدودیت است، نه سایت؛ آن موضوع در این مقاله نیست و هرچه اینجا نوشته شده درباره سایت و دامنه است.

چه سایت هایی به کلودفلر نیاز دارند و چه سایت هایی نه

این جدول را با وضعیت واقعی سایت خودتان بخوانید:

یک مرز مهم را صریح بگوییم: کلودفلر کندی سایت را از بین نمی برد، فقط بخشی از آن را کم می کند. اگر سرور ضعیف یا پایگاه داده سنگین است، کلودفلر فقط روی مشکل را می پوشاند؛ مثل رنگ زدن روی دیوار ترک خورده.

پس اگر سایت شما از پایه ساختار درستی ندارد، ترتیب کار برعکس است: اول ساختار و سرور، بعد لایه واسط. این مسیری است که ما در طراحی سایت در شیراز از همان ابتدا طی می کنیم تا بعدا لازم نباشد با لایه های اضافی روی مشکل سرپوش بگذاریم.

اگر هنوز نمی دانید کندی سایت شما از کدام سمت است، با چند دستور ساده می شود این را پیدا کرد؛ روش کار در راهنمای اندازه گیری سرعت سایت آمده است.

چطور بفهمیم سایت پشت کلودفلر است؟

پیش از هر تصمیمی ببینید سایت شما الان در چه حالتی است. این سه دستور کوتاه کافی است:

dig +short NS example.com
dig +short A example.com

خط اول نیم سرور ها را نشان می دهد: نام سرور هایی با پسوند کلودفلر یعنی دی ان اس دامنه روی کلودفلر است. خط دوم آدرس سرور است: آدرس واقعی سرور خودتان یعنی ترافیک مستقیم می رود و آدرس کلودفلر یعنی پراکسی روشن است.

راه دوم هدر پاسخ است؛ هدر سی اف ری فقط وقتی دیده می شود که درخواست از شبکه کلودفلر گذشته باشد:

curl -sI https://example.com | grep -i cf-ray
curl -sI https://example.com | grep -i cf-cache-status

اگر خط اول خروجی داد، سایت پشت کلودفلر است. خط دوم وضعیت حافظه واسط را می گوید: کلمه هیت یعنی پاسخ از کش آمده و کلمه میس یعنی از سرور شما.

اندازه گیری خودمان در همین اجرا (22 مهر 1405): دامنه سایت خود ما روی نیم سرور های کلودفلر است، اما رکورد آدرس سرور واقعی ما را نشان می دهد، هدر سی اف ری در پاسخ ها نیست و سرور پاسخ دهنده آپاچی خودمان است؛ یعنی ما فقط میزبانی دی ان اس را داریم و پراکسی را با آگاهی روشن نکرده ایم. زمان پاسخ در همان اندازه گیری: صفحه اصلی 0.72 ثانیه و صفحه بلاگ 0.74 ثانیه، در حالی که یک نشانی فارسی با پراکسی روشن در همان ساعت 0.09 ثانیه پاسخ داد. این مقایسه یک به یک نیست چون سرور و فاصله شبکه دو سایت فرق دارد؛ ولی نشان می دهد لایه واسط می تواند پاسخ اولیه را چند برابر سریع تر کند.

آموزش اتصال سایت به کلودفلر

مسیر کار کوتاه است و روی سرور هیچ برنامه ای نصب نمی شود. پنج قدم عملی:

1. حساب کاربری بسازید و ایمیل حساب را جای امنی نگه دارید؛ همین ایمیل راه بازیابی دسترسی است.
2. دامنه را اضافه کنید و پلن رایگان را انتخاب کنید تا فهرست رکورد های فعلی دامنه خوانده شود.
3. این فهرست را با رکورد های خودتان مقایسه کنید: رکورد ایمیل و زیر دامنه ها باید کامل منتقل شده باشند.
4. حالت امنیتی را روی گزینه کامل بگذارید تا هر دو بخش مسیر رمزنگاری شود؛ گزینه انعطاف پذیر مسیر بازدیدکننده تا کلودفلر را رمزنگاری نمی کند.
5. نیم سرور های دامنه را در پنل ثبت کننده به نام هایی که کلودفلر داده تغییر بدهید؛ این تغییر تا چند ساعت طول می کشد.

پس از این پنج قدم بگذارید سایت جا بیفتد. اگر درگاه پرداخت یا سرویس بانکی دارید، پیش از تغییر نیم سرور ها از پشتیبانی همان سرویس بپرسید که عبور ترافیک از شبکه واسط مجاز است یا نه.

اشتباهات رایج پس از روشن کردن کلودفلر

برای دیدن وضعیت کش روی هر مسیر، همین دو دستور کافی است:

curl -sI https://example.com/ | grep -i cf-cache-status
curl -sI https://example.com/cart/ | grep -i cf-cache-status

اگر روی مسیر سبد خرید هم پاسخ از کش آمده باشد، همان لحظه می فهمید چرا سفارش ثبت نمی شود.

کلودفلر و سئو

پرسش رایج این است که آیا کلودفلر روی رتبه گوگل اثر دارد. پاسخ کوتاه: به خودی خود نه، ولی از سه راه غیر مستقیم اثر می گذارد. اول سرعت: لایه واسط زمان پاسخ اولیه را کم می کند و اگر تنظیمات کش غلط باشد همین عامل برعکس عمل می کند. دوم خزش: اگر مسیر فایل راهنمای ربات یا نقشه سایت پشت حالت محدودکننده بیفتد، خزش مختل می شود. سوم محتوای تکراری: اگر یک صفحه با و بدون دبلیو دبلیو مستقل باز شود، همان محتوا دو بار دیده می شود که با تغییر مسیر یکسان درست می شود.

نتیجه عملی: کلودفلر جای کار سئو را نمی گیرد و به تنهایی رتبه نمی آورد؛ اگر ساختار سایت درست باشد سرعت و دسترسی را بهتر می کند و اگر غلط باشد همان غلط ها را سریع تر پخش می کند.

معیار پذیرش: شش تست پس از روشن کردن کلودفلر

پس از تغییر نیم سرور ها، سایت را با این شش تست تحویل بگیرید:

1. صفحه اصلی و سه صفحه داخلی را در مرورگر باز کنید: همه باید کامل و بدون خطای امنیتی بیایند.
2. وارد پنل مدیریت شوید، یک نوشته تازه ذخیره کنید و بیرون بیایید؛ اگر فرم خالی برگشت، مشکل کش است.
3. یک سفارش آزمایشی ثبت کنید یا فرم تماس را پر کنید و رسیدن ایمیلش را ببینید.
4. با دو دستور بخش قبل وضعیت کش را روی صفحه اصلی و مسیر پویا ببینید: یکی باید از کش بیاید و دیگری نه.
5. در سرچ کنسول بخش خزش را نگاه کنید و مطمئن شوید فایل راهنمای ربات و نقشه سایت باز می شوند.
6. یک هفته بعد زمان پاسخ صفحه اصلی را با امروز مقایسه کنید؛ اگر بدتر شد علتش را پیدا کنید، نه اینکه صبر کنید خودش خوب شود.

برای تست ششم یک دستور کوچک کافی است که می شود ماهانه تکرارش کرد:

for u in / /blog/ /contact/; do
  curl -s -o /dev/null -w "$u %{http_code}\n" \
    https://example.com$u
done

خروجی این حلقه کد وضعیت هر صفحه را پشت سر هم نشان می دهد: عدد 200 یعنی سالم و هر عدد دیگر یعنی باید بررسی شود. این همان کاری است که ما روی همین سایت به صورت ماهانه انجام می دهیم.

چه زمانی کلودفلر را خاموش کنیم؟

سه حالت است که در آن ادامه دادن با پراکسی روشن هزینه بیشتری از سودش دارد: سایت روی سرور داخلی با کاربران نزدیک کار می کند؛ تیم نگهدارنده توان عیب یابی دو لایه را ندارد؛ یا سرویس پرداخت سایت با آدرس های شبکه واسط مشکل دارد. خاموش کردن پراکسی سه دقیقه ای است: در بخش دی ان اس رکورد را از حالت پراکسی خارج کنید؛ حذف کامل حساب لازم نیست.

قیمت و پلن های کلودفلر

پلن رایگان کلودفلر برای بیشتر سایت های کوچک و متوسط کافی است: کش، گواهی امنیتی، لایه امنیتی پایه و گزارش ترافیک. پلن های پولی قابلیت های پیشرفته تری می دهند و پرداخت آن ها دلاری است. تا وقتی پلن رایگان مسئله مشخصی را حل نکرده، سراغ پلن پولی نروید و همان بودجه را روی سرور و ساختار سایت بگذارید.

جمع بندی

کلودفلر یک لایه واسط است، نه یک راه حل کامل. با تنظیم درست، فایل های ثابت را از نزدیک ترین نقطه تحویل می دهد، بخشی از حمله ها را همان لبه رد می کند و بار سرور را کم می کند؛ بدون تنظیم درست، صفحه ورود و سبد خرید را خراب می کند و عیب یابی را دو لایه ای می کند.

ترتیب درست کار: اول ببینید سایت شما در چه حالتی است، بعد لایه واسط را با تنظیم درست روشن کنید، بعد با شش تست تحویل بگیرید و یک ماه بعد عدد سرعت را با امروز مقایسه کنید. اگر سوالی داشتید، از پنل تماس سایت وضعیت واقعی سایت خودتان را بگویید؛ تصمیم درست بر اساس همان اندازه گیری گرفته می شود.