پاسخ کوتاه: بهینه سازی سایت یعنی کاری که صفحه های شما را برای گوگل قابل یافتن، قابل خواندن و قابل اعتماد کند. این کار پنهانی نیست و لازم نیست کسی برایتان با کلمه های قلمبه توضیح بدهد: پنج چیز را خودتان در نیم ساعت می توانید بسنجید — فایل robots.txt، نقشه سایت، عنوان و توضیح کوتاه صفحه، داده ساخت یافته، و کد وضعیت لینک های داخلی. اگر از این پنج سنجش دو مورد یا بیشتر خراب بود، سفارش دادن منطقی است. اگر همه سالم بود، مشکل جای دیگری است و پول دادن برای بهینه سازی آن را حل نمی کند.
بهینه سازی سایت چه چیزی هست و چه چیزی نیست
در گفت و گوی روزمره، بهینه سازی سایت شبیه یک کار جادویی است که انجامش را کسی نمی بیند و نتیجه اش هم معلوم نیست. واقعیت این است که بهینه بودن سایت سه چیز قابل سنجش است: قابل یافتن (گوگل بتواند صفحه را بخواند و در فهرست خودش بگیرد)، قابل خواندن (عنوان و متن صفحه به پرسش کاربر جواب بدهد) و قابل اعتماد (نشانی امن، سایت سریع، صفحه های درست). هر کاری که به این سه چیز کمک نکند، بهینه سازی نیست؛ وقت گذراندن است.
یک مرز مهم را از اول روشن کنیم: بهینه سازی سایت با رتبه گرفتن یکی نیست. سایتی می تواند از نظر فنی بی عیب باشد و باز هم رتبه نگیرد، چون بازار آن کلمه در دست رقبای قدیمی تر است. سنجش ها به شما می گویند کدام پله خراب است؛ رتبه، داستان دیگری است که به رقابت و اعتبار سایت برمی گردد. اگر کسب و کارتان فروشگاهی است، همین سنجش ها برای فروشگاه شکل مشخص تری دارد و جدول اولویت کارش را در سئو سایت فروشگاهی نوشته ایم.
پنج سنجشی که خودتان در نیم ساعت انجام می دهید
هر سنجش یک دستور کوتاه دارد و لازم نیست برنامه نویس باشید؛ کافی است یک پنجره خط فرمان باز کنید. نمونه های زیر را همین امروز روی سایت خودمان اجرا کردم و خروجی واقعی را کنارش نوشتم تا ببینید خروجی سالم چه شکلی است.
سنجش اول: فایل robots.txt باز است؟
این فایل به ربات های گوگل می گوید کجا را بخوانند. با دستور زیر در خط فرمان ببینید فایل باز است یا نه. اینجا اولین جای رایج اشتباه است: خطی که همه چیز را برای خواندن ببندد، هیچ خطایی هم نشان نمی دهد و صفحه ها یکی یکی از فهرست گوگل می افتند.
$ curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}\n" \
https://example.com/robots.txtخروجی سالم ۲۰۰ است. اگر ۴۰۴ دیدید فایل وجود ندارد، و اگر ۲۰۰ دیدید محتوای فایل را هم بخوانید تا مطمئن شوید حداقل یک خط نشانی نقشه سایت دارد.
سنجش دوم: نقشه سایت چند صفحه را معرفی می کند؟
نقشه سایت فهرستی از نشانی های سایت است که به گوگل می دهید. شمردن آدرس های داخلش با دستور زیر، سریع ترین راه برای فهمیدن این است که گوگل چند صفحه از شما را می شناسد.
$ curl -s https://example.com/sitemap-posts.xml \
| grep -c "" روی سایت خودمان همین امروز: نقشه مقاله ها ۳۶ نشانی و نقشه صفحه های خدماتی ۸ نشانی برگرداند. عدد مهم، خودش نیست؛ مقایسه اش با تعداد صفحه های واقعی سایت است. اگر ۲۰۰ صفحه دارید و نقشه ۳۰ آدرس می دهد، ۱۷۰ صفحه برای گوگل ناشناس است.
سنجش سوم: عنوان و توضیح کوتاه صفحه
عنوان صفحه همان جمله آبی است که در نتایج گوگل می بینید و توضیح کوتاه همان دو خط زیر آن. این دو، بیشترین اثر را روی نرخ کلیک دارند و بیشتر صفحه ها یا ندارند یا تکراری اند. برای دیدن عنوان و توضیح کوتاه، دو دستور زیر را اجرا کنید.
$ curl -s https://example.com | grep -o "[^<]* "
$ curl -s https://example.com | grep -c "name=\"description\""خط اول عنوان صفحه را نشان می دهد و خط دوم می گوید توضیح کوتاه وجود دارد یا نه. طول عنوان بهتر است زیر ۶۰ کاراکتر بماند و توضیح کوتاه بین ۱۴۶ تا ۱۵۵ کاراکتر؛ در همین بازه است که گوگل آن را کامل نشان می دهد. اگر خواستید مطمئن شوید سرعت صفحه هم در این سنجش خراب نیست، روش اندازه گیری سرعت سایت را جداگانه نوشته ایم و سه دستور بیشتر ندارد.
سنجش چهارم: داده ساخت یافته
داده ساخت یافته کدی است که به گوگل می گوید این صفحه مقاله است یا صفحه خدماتی یا پرسش متداول. بودنش رتبه نمی آورد، ولی کمک می کند گوگل صفحه را درست بفهمد و در بعضی نتایج، ظاهر بهتری بگیرد. برای شمردنش، دستور زیر را در خط فرمان بزنید.
$ curl -s https://example.com \
| grep -c "application/ld+json"خروجی ۱ یا بیشتر یعنی سایت داده ساخت یافته دارد؛ روی سایت خودمان خروجی ۱ است و همان بلوک، نام کسب و کار و نوع صفحه و مسیر راهنما را با هم می گوید. تنها چیزی که مهم تر از شمارش است، درست بودن کد است: داده ساخت یافته غلط از نداشتنش بدتر است، پس خروجی را در ابزار سنجش نتایج گوگل هم ببینید.
سنجش پنجم: لینک های شکسته و کد وضعیت
هر لینک داخلی که به صفحه ای ناموجود می رود، هم کاربر را می پراند و هم بخشی از وقتی که گوگل برای خزیدن در سایت می گذارد را هدر می دهد. سرراست ترین راه، خواندن کد وضعیت یک نشانی است؛ دستور زیر را بزنید:
$ curl -sL -o /dev/null -w "%{http_code}" \
https://example.com/some-pageکد ۲۰۰ یعنی سالم، ۳۰۱ یعنی نشانی جابجا شده و ۴۰۴ یعنی صفحه وجود ندارد. کار درست با صفحه ناموجود، یا اصلاح خود لینک است یا یک تغییر مسیر به صفحه درست؛ ریز این کار در راهنمای رفع خطای ۴۰۴ آمده است. روی سایت خودمان همین بررسی را کامل اجرا کردیم: ۶۳ لینک داخلی، صفر شکسته.
و یک سنجش بدون دستور: سرچ کنسول
اگر سرچ کنسول را وصل کرده اید، دو چیز را ببینید: تعداد صفحه هایی که در فهرست گوگل رفته اند، و پرسش هایی که نمایش دارند ولی کلیک ندارند. ردیف دوم از ردیف اول ارزشمندتر است، چون نشان می دهد کدام پرسش به شما نزدیک است و با یک اصلاح کوچک در عنوان یا متن، جلو می افتد. عدد تقریبی فهرست را هم می توانید با جست و جوی site:example.com در گوگل ببینید و ماه به ماه مقایسه کنید؛ این عدد تخمینی است، پس فقط برای دیدن جهت تغییر به آن نگاه کنید.
خودتان انجام بدهید یا سفارش بدهید؟
بعد از این پنج سنجش، تصمیم ساده تر می شود. جدول زیر را با معیارهای قابل شمردن نوشتم، نه با حس:
| وضعیت شما | پیشنهاد | چرا |
|---|---|---|
| هر پنج سنجش سالم است ولی سایت دیده نمی شود | قبل از هر سفارشی، یک ماه داده سرچ کنسول را بخواهید | مشکل احتمالا رقابت آن کلمه است، نه بهینه نبودن سایت |
| یک یا دو مورد خراب است و وقت دارید | خودتان درست کنید | بیشترشان کار چند ساعتی است و اجرایشان فنی نیست |
| سه مورد یا بیشتر خراب است | سفارش بدهید | چند خطا پشت سر هم، بیشتر وقت ها نشانه یک مشکل ساختاری است |
| سایت تازه راه افتاده و صفحه ها هنوز در فهرست نیستند | صبر کنید و ماهانه پایش کنید | گاهی فقط زمان لازم است، نه کار تازه |
| دنبال یاد گرفتن سئو هستید | دوره ببینید | این کار آموزشگاه ها است؛ ما آموزش نمی فروشیم |
کارهایی که اسمشان بهینه سازی است ولی پول هدر دادن است
صراحت بهتر از فروش است. این چهار کار را اگر کسی به شما پیشنهاد داد، قبل از پرداخت یک بار دیگر فکر کنید:
- تضمین رتبه. جای گوگل را هیچ کس نمی تواند تضمین کند. اگر کسی تضمین داد، بخواهید شرط تسویه را روی همان تضمین بگذارد.
- خرید انبوه لینک. لینکی که به موضوع سایت شما ربطی ندارد، نه اعتبار می آورد و نه ریسکش را می ارزد.
- نوشتن صد مقاله در یک هفته. این حجم یک جا، الگوی طبیعی ندارد. پیوسته و کم، بهتر از یکباره و زیاد است.
- تکرار یک کلمه در همه جمله ها. تکرار واژه، امروز نه رتبه می آورد و نه خواننده را نگه می دارد.
و یک نکته که کمتر گفته می شود: اگر گوگل هیچ صفحه ای از سایت شما را در فهرست خود نگرفته باشد، بازنویسی متن فایده ندارد. اول باید روشن شود مشکل از دسترسی گوگل به سایت است یا از نشانی صفحه ها و محتوا؛ تفاوت های انواع میزبانی سایت و اثرش روی دسترسی گوگل را جداگانه نوشته ایم.
اگر سفارش دادید، در جلسهٔ اول چه بپرسید
پنج پرسش کوتاه که جواب شفافشان کار را روشن می کند:
- در جلسهٔ اول همین پنج سنجش را روی سایت من اجرا می کنید و خروجی را نشان می دهید؟
- فهرست کارها، ترتیب انجام و زمان هر کار را می نویسید؟
- هر ماه چه چیزی تحویل می دهم و از کجا بفهمم انجام شده است؟
- چه کاری در دامنهٔ کار شما نیست و اگر لازم شد به چه کسی می سپارید؟
- اگر بعد از سه ماه هیچ جابجایی ندیدیم، مسیر را عوض می کنیم یا ادامه می دهیم؟
جواب خوب، کوتاه و قابل آزمون است. جواب بدی که می شنوید این است که کارها تخصصی است و شما متوجه نمی شوید؛ آن جمله یعنی نه فهرست کار وجود دارد و نه قرار است چیزی اندازه گیری شود.
هر چند وقت یک بار این سنجش ها را تکرار کنیم؟
یک بار سنجیدن کافی نیست، چون سایت سالم هم به مرور از حالت بهینه بیرون می رود: صفحه تازه اضافه می شود و در نقشه سایت جا نمی ماند، عکس های سنگین جمع می شوند، گواهی امنیتی سر می رسد و کد داده ساخت یافته با تغییر قالب از بین می رود. تقویم ساده ای که خودمان اجرا می کنیم این است:
| هر چند وقت | چه چیزی را دوباره بسنجیم | چرا |
|---|---|---|
| هر ماه | نقشه سایت و کد وضعیت لینک های تازه | هر صفحه و هر لینک تازه، یک احتمال تازه برای خطا است |
| هر سه ماه | عنوان و توضیح کوتاه صفحه های قدیمی | بعد از چند ماه متن ها شبیه هم می شوند و باید از نو نوشته شوند |
| هر شش ماه | داده ساخت یافته و گواهی امنیتی | تغییر قالب و به روزرسانی سایت، هر دو را از بین می برند |
| بعد از هر تغییر قالب | هر پنج سنجش، یک جا | تغییر قالب بیشترین خطای پنهان را می سازد |
یک نشانهٔ هشدار هم بگویم: اگر پیش از انتشار یک صفحه هیچ کدام از این پنج مورد بررسی نشود، دو ماه بعد معلوم می شود آن صفحه هرگز در گوگل نیامده است. بررسی پیش از انتشار، ارزان تر از بررسی بعد از آن است.
روی سایت خودمان همین تقویم را اجرا می کنیم و نتیجه اش قابل شمارش است: آخرین باری که همهٔ لینک های داخلی را خزیدیم، ۶۳ لینک سالم و صفر شکسته بود، و وزن تصاویر سایت از ۱۲٬۷۰۱ کیلوبایت به ۱۰٬۱۷۰ کیلوبایت رسید. هیچ کدام از این دو عدد از یک کار پیچیده نیامده بود؛ از تکرار همین بررسی های ساده آمده بود.
یک دفتر ساده هم کافی است: تاریخ، خروجی هر سنجش، و کاری که درست شد. سه ماه بعد، همین دفتر به شما می گوید کدام کار اثر داشت و کدام نداشت؛ چیزی که هیچ گزارش شفاهی نمی تواند بگوید.
یک نکته که این پنج سنجش پوشش نمی دهد: سرعت واقعی صفحه در موبایل و سختی رقابت آن کلمه هدف. این دو با ابزار و روش دیگری سنجیده می شوند و هر دو را در همین سایت جداگانه نوشته ایم. برای شروع، همین پنج مورد کافی است تا بفهمید سایت شما در وضعیت سالمی هست یا نه و کدام پله لق می زند.
اگر خروجی یکی از سنجش ها را نفهمیدید، همان عکس خروجی را برای ما بفرستید؛ در یک پیام کوتاه می گوییم سالم است یا نه و اگر خراب است، اندازه اش چقدر است. این کار برای ما هم فایده دارد، چون نشان می دهد بیشتر سایت ها روی کدام پله می لغزند.
جمع بندی در سه خط
بهینه سازی سایت از پنج سنجش ساده شروع می شود، نه از یک بستهٔ مبهم. اگر هر پنج سنجش سالم بود، پول دادن برای بهینه سازی چیزی را عوض نمی کند؛ آن وقت مسئله رقابت و اعتبار است. اگر دو مورد یا بیشتر خراب بود، اول همان ها را درست کنید، چون بیشترشان کار چند ساعتی است.
اگر ترجیح می دهید کسی این بررسی را انجام بدهد و در پایان یک فهرست کار با ترتیب و زمان تحویل بگیرید، خدمات سئو و بهینه سازی سایت ما از همین پنج سنجش شروع می شود: اول وضعیت فعلی اندازه گیری می شود، بعد فهرست کار نوشته می شود و بعد اجرا.
و اگر هنوز سایتی ندارید، ترتیب برعکس می شود: ساختن درست از روز اول، ارزان تر از درست کردن بعدی است. طراحی سایت در شیراز نقطه شروع ما است و اگر بیرون شیراز هستید، همهٔ کار از راه جلسهٔ آنلاین پیش می رود.
ارسال نظر جدید