ووکامرس چیست و برای چه فروشگاهی مناسب است؟ راهنمای انتخاب

پاسخ کوتاه: ووکامرس یک افزونه فروشگاه ساز روی وردپرس است که از یک سایت معمولی، یک فروشگاه اینترنتی کامل می سازد: محصول، سبد خرید، درگاه پرداخت، مدیریت انبار، کوپن تخفیف، مالیات و ارسال. خود افزونه رایگان و متن باز است؛ هزینه اصلی آن هاست مناسب، افزونه های پرمیوم و کار راه اندازی و نگهداری است. برای فروشگاهی که چند ده تا چند هزار محصول دارد و می خواهد طراحی و داده هایش دست خودش باشد، ووکامرس انتخاب درستی است. برای کسی که یک غرفه کوچک با ده محصول می خواهد، فروشگاه ساز آماده زودتر و ارزان تر تمام می شود.

ووکامرس چیست؟

ووکامرس در ساده ترین تعریف، یک افزونه برای وردپرس است که وردپرس را از یک سیستم مقاله نویسی به یک فروشگاه اینترنتی تبدیل می کند. روی وردپرس، جای هر نوشته را یک محصول می گیرد؛ به جای دسته بندی مقاله، دسته بندی محصول می آید؛ و به جای فرم نظر، سبد خرید و صفحه تسویه حساب اضافه می شود. چون روی وردپرس سوار می شود، همه ابزارهای شناخته شده آن - از مدیریت رسانه تا نوشتن توضیح محصول - هم در دسترس می ماند. اگر هنوز نمی دانید وردپرس چه چیزی است و چه کسب و کارهایی با آن راه می افتند، توضیح کاملش را در راهنمای وردپرس چیست نوشته ایم.

ووکامرس نخست کار یک شرکت مستقل بود و بعدها به شرکت Automattic، همان شرکتی که پشت خود وردپرس است، رسید. همین موضوع یکی از دلایل بقای آن است: آینده این افزونه به یک تیم کوچک گره نخورده و به روزرسانی های امنیتی آن مرتب منتشر می شود.

ووکامرس چه قابلیت هایی دارد؟

فهرست قابلیت های ووکامرس بلند است، ولی برای یک فروشگاه واقعی بیشتر این فهرست به کار نمی آید. آنچه در عمل هر روز استفاده می شود اینهاست:

سه چیز دیگر هم خود افزونه نیست ولی بدون آنها فروشگاه کار نمی کند: صفحه های قانونی و شرایط بازگشت کالا، پیامک اطلاع سفارش، و ابزار پشتیبانی آنلاین.

مزایای ووکامرس

چهار مزیت ووکامرس است که باعث می شود صاحبان فروشگاه سراغش بروند:

• مالکیت کامل: فایل سایت، دامنه، هاست و داده های مشتریان دست خودتان است. در فروشگاه ساز آماده، بخشی از این مالکیت با آن شرکت است و اگر روزی نخواهید بمانید، بردن داده ها کار سختی می شود.
• نبود کمیسیون روی فروش: در فروشگاه ساز آماده معمولا اشتراک ماهانه یا سالانه می دهید و بعضی سرویس ها روی هر فروش هم سهم می گیرند. در ووکامرس چنین چیزی وجود ندارد؛ هر چه بفروشید، مال خودتان است.
• کنترل کامل روی طراحی و محتوا: صفحه محصول، فیلترها، صفحه دسته بندی و توضیحات همه قابل تغییر است. برای فروشگاهی که به تفاوت ظاهری و توضیح دقیق کالا اهمیت می دهد، این آزادی مهم است.
• انعطاف در رشد: از سی محصول تا چند هزار محصول را می شود روی همان ووکامرس نگه داشت؛ فقط هاست و ساختار دسته بندی عوض می شود، نه خود فروشگاه.

معایب و محدودیت های ووکامرس

این ایرادها واقعی اند:

• نیاز به نگهداری دارد: ووکامرس و وردپرس و قالب و افزونه ها باید به روز شوند. به روزرسانی نکردن، در بلندمدت به فروشگاه آسیب امنیتی می زند.
• هزینه پنهان افزونه ها: بخشی از کارهایی که فروشگاه ساز آماده خودش انجام می دهد، در ووکامرس با افزونه پولی حل می شود.
• حساسیت به هاست ضعیف: روی هاست ارزان و اشتراکی پر، فروشگاه کند می شود. این را باید از اول در بودجه ببینید.
• مسئولیت امنیت و بکاپ با شماست: کسی پشت شما نیست؛ بکاپ و پایش امنیت بخشی از کار راهبری فروشگاه است.
• برای فروشگاه تک محصولی زیادی است: اگر فقط یک یا دو کالا می فروشید، راه اندازی ووکامرس زحمت بیخودی است.

ووکامرس برای چه کسب و کارهایی مناسب است

تجربه کار روی فروشگاه های ایرانی یک الگوی روشن دارد: ووکامرس جایی جواب می دهد که صاحب کسب و کار بخواهد فروشگاهش دارایی خودش باشد و حاضر باشد برای نگهداری آن وقت یا بودجه بگذارد.

• فروشگاه چند ده تا چند هزار محصولی با دسته بندی مشخص: پوشاک، لوازم خانگی، لوازم یدکی، کتاب، تجهیزات صنعتی.
• کسب و کاری که اینستاگرام دارد ولی می خواهد فروش را روی سایت بیاورد و سفارش ها را منظم ثبت کند.
• فروشگاهی که به سئو و محتوای محصول اهمیت می دهد و می خواهد صفحه هر محصول خودش در گوگل دیده شود؛ چارچوب محتوایی وردپرس برای این کار آماده است.
• کسب و کاری که می خواهد بعدا امکانات اضافه کند: باشگاه مشتریان، فروش عمده، پرداخت اقساطی، محاسبه گر قیمت.

اگر اینها شبیه کسب و کار شماست، مسیر عادی این است که فروشگاه روی ووکامرس ساخته شود و صفحه های محصول با ساختار درست راه بیفتند. جزئیات این کار و اینکه چه چیزهایی در تحویل یک فروشگاه استاندارد وجود دارد، در صفحه طراحی فروشگاه اینترنتی آمده است.

چه زمانی ووکامرس انتخاب غلطی است؟

هیچ راهنمایی کامل نیست اگر فقط بگوید ووکامرس برای چه کسی خوب است. این جدول حالت هایی را نشان می دهد که در آنها ووکامرس کار را سخت تر می کند:

اگر بین فروشگاه اینترنتی و فروش از طریق اینستاگرام شک دارید، پیش از تصمیم این مقایسه را ببینید: فروشگاه اینترنتی یا اینستاگرام. کوتاه اینکه اینستاگرام برای پیدا کردن مشتری و فروشگاه برای نگه داشتن اوست؛ ووکامرس روی دومی سرمایه گذاری می کند.

ووکامرس یا فروشگاه ساز آماده؟

سرویس هایی مثل سازیتو، شاپفا و میکسین گزینه های شناخته شده فروشگاه ساز آماده اند. هیچ کدام بد نیستند؛ تفاوت در جنس انتخاب است. این جدول مقایسه، تصمیم را روشن می کند:

قاعده ساده این است: اگر فروشگاه قرار است هسته اصلی کسب و کار شما باشد و سال ها بماند، ووکامرس. اگر می خواهید سریع امتحان کنید و حجم فروش کوچک است، فروشگاه ساز آماده.

ووکامرس با چه چیزی راه می افتد؟

ووکامرس یک افزونه است، نه یک بسته کامل. سه چیز دیگر باید کنارش باشد: هاست، نسخه وردپرس، و قالب فروشگاهی.

هاست ووکامرس: چه مشخصاتی لازم است

برای فروشگاه، هاست اشتراکی ارزان معمولا کافی نیست. کمترین انتظار این است: فضای دیسک برای تصاویر محصول، پردازنده قابل استفاده برای سبد خرید، گواهی امنیتی فعال، و پایگاه داده و نسخه PHP به روز. خود بسته وردپرس که بعد از نصب، ووکامرس را روی آن می نشانید، پیش نیازهایش را اینطور اعلام می کند: PHP نسخه ۷٫۴ به بالا با پیشنهاد ۸٫۳، و MySQL نسخه ۵٫۵٫۵ به بالا با پیشنهاد ۸٫۰. به این عددها یک نکته اندازه گیری شده هم اضافه کنیم: همان بسته نصب وردپرس، فایل زیپ ۳۵٫۵ مگابایتی و پس از باز شدن روی هاست ۱۰۵ مگابایت در ۳٬۷۸۲ فایل است؛ پس فضای هاست باید از همین ابتدا جا داشته باشد. جزئیات انتخاب هاست و سقف هایی که هر پلن دارد در راهنمای هاست وردپرسی آمده است.

نصب ووکامرس

نصب ووکامرس چند دقیقه است: از پیشخوان وردپرس، بخش افزونه ها، جستجوی نام افزونه و دکمه نصب. ولی راه اندازی فروشگاه با ووکامرس کار دیگری است: تعیین کشور و واحد پول، ساختن دسته بندی محصول، تنظیم نرخ ارسال، وصل کردن درگاه پرداخت، نوشتن صفحه های قانونی و تنظیم صفحه های سبد خرید و تسویه. این بخش دوم است که وقت می برد، نه خود نصب.

قالب ووکامرس

قالب ووکامرس با قالب مقاله فرق دارد. قالب فروشگاهی باید صفحه محصول، صفحه دسته بندی و صفحه تسویه را درست نشان بدهد و روی موبایل سبک بماند. قالب های سنگین با ده افزونه همراه، بیشترین دلیل کند شدن فروشگاه های ووکامرسی اند.

هزینه راه اندازی فروشگاه ووکامرسی

خود افزونه ووکامرس رایگان و متن باز است، پس هزینه راه اندازی فروشگاه ووکامرسی از جنس قیمت افزونه نیست. هزینه از پنج جا می آید و در همه، عدد واقعی را باید از فروشنده همان سرویس بگیرید، نه از یک مقاله:

هزینه نگهداری از هزینه راه اندازی جدا نیست. فروشگاه زنده هر ماه به روزرسانی، بکاپ و پایش نیاز دارد؛ اگر این بخش را در بودجه نبینید، فقط به شش ماه بعد موکول می شود.

سرعت و امنیت فروشگاه ووکامرسی

سرعت فروشگاه ووکامرس و امنیت فروشگاه هر دو قابل اندازه گیری اند و لازم نیست حرف کسی را قبول کنید.

برای سنجش سرعت، لازم نیست ابزار خاصی نصب کنید. دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید و نشانی یک صفحه محصول خودتان را بگذارید؛ کد پاسخ، زمان کل و حجم صفحه را برمی گرداند:

curl -so /dev/null -w "%{http_code} %{time_total}\n" \
  https://shop.example.ir/product/hat

عدد زمان کل برای صفحه محصول یک فروشگاه ایرانی، جایی حدود یک تا سه ثانیه معقول است؛ اگر بالای پنج ثانیه است، مشکل معمولا از هاست یا تصاویر محصول است، نه از ووکامرس. برای مقایسه، همین اندازه گیری را روی سایت خودمان انجام داده ایم: خروجی یک صفحه با فشرده سازی ۴۲٬۴۸۶ بایت بود در برابر ۱۷۴٬۴۶۷ بایت بدون فشرده سازی، یعنی حدود ۷۶ درصد کمتر. در یک مقاله دیگر، سبک کردن تصاویر صفحه را از ۲٫۴۹ ثانیه به ۱٫۴۲ ثانیه رساند. هیچ کدام از این دو عدد از جای دیگری نقل نشده است؛ خروجی ابزار خودمان است.

برای امنیت هم چهار کار ساده بیشترین اثر را دارد: گواهی امنیتی فعال و انتقال همه نشانی ها به نسخه امن، به روزرسانی وردپرس و ووکامرس و افزونه ها، بکاپ منظم از فایل و پایگاه داده، و محدود کردن تلاش های ناموفق ورود. نکته ای که در فروشگاه مهم تر از سایت محتوایی است: صفحه تسویه حساب و اطلاعات مشتریان هدف اصلی حمله اند، پس دسترسی به پوشه بکاپ ها را عمومی نگذارید.

معیار پذیرش: شش تست پس از راه اندازی

هیچ فروشگاهی را نباید با دیدن صفحه اصلی تحویل گرفت. این شش تست را خودتان روی فروشگاه تازه انجام بدهید؛ اگر همه پاس شد، کار تمام است:

1. صفحه محصول در موبایل: یک کالا را روی گوشی باز کنید و مطمئن شوید دکمه افزودن به سبد در کادر دیده می شود.
2. سبد خرید و تغییر تعداد: تعداد را کم و زیاد کنید و ببینید جمع مبلغ درست به روز می شود.
3. پرداخت آزمایشی: یک سفارش واقعی با مبلغ کم ثبت کنید و ببینید پول و سفارش درست ثبت می شود.
4. اطلاع رسانی سفارش: پیامک یا ایمیل تأیید سفارش به مشتری و به شما برسد.
5. صفحه های قانونی: شرایط بازگشت کالا، حریم خصوصی و اطلاعات تماس در فوتر باشد و درگاه پرداخت تأییدش کرده باشد.
6. دیده شدن در گوگل: نقشه سایت فروشگاه باز شود و صفحه های محصول داخلش باشند.

اگر می خواهید این کار از ابتدا درست انجام شود و خودتان درگیر جزئیات فنی نشوید، خدمات طراحی سایت و شهرهای دیگر را با همین معیارهای پذیرش انجام می دهیم؛ سئوی فروشگاه هم موضوع جداگانه ای است که در راهنمای سئو سایت فروشگاهی توضیح داده شده است.

چه کاری در دامنهٔ کار ما نیست

برای اینکه انتظارها روشن باشد، اینها کار ما نیست: ما فروشگاه ساز نمی فروشیم و در ازای فروش افزونه یا قالب سهم نمی گیریم؛ دوره آموزش ووکامرس نمی سازیم؛ و رتبه تضمین نمی کنیم. کاری که انجام می دهیم ساختن فروشگاه روی همین ووکامرس، تنظیم درگاه، ساختار صفحه های محصول، سرعت و نگهداری آن است. نمونه کارهای زنده ای که خودمان ساخته ایم را می توانید در بخش نمونه کارهای کد یاس ببینید، نه به شکل تصویر.

جمع بندی کوتاه: ووکامرس یک افزونه فروشگاه ساز روی وردپرس است که مالکیت فروشگاه را به شما می دهد، در عوض نگهداری و هزینه های دوره ای را هم به شما می سپارد. اگر فروشگاه هسته کسب و کار شماست، انتخاب درستی است؛ اگر یک غرفه کوچک است، فروشگاه ساز آماده سریع تر به نتیجه می رسد.