سایت فروشگاهی: چه کسب و کاری به فروشگاه اینترنتی نیاز دارد؟

پاسخ کوتاه: سایت فروشگاهی برای کسب و کاری لازم است که سه شرط را با هم داشته باشد: تنوع محصول، سفارش های تکرارشونده از شهرهای مختلف، و توان بسته بندی و ارسال روزانه. اگر محصول های شما در یک صفحه جا می شوند، یا بیشتر فروش در همان شهر خودتان است، یک سایت چند صفحه ای با فرم سفارش یا همان فروش در اینستاگرام کافی است. فروشگاه اینترنتی وقتی سود می دهد که درآمد سفارش های آنلاین از هزینه ساخت و نگهداری آن بیشتر باشد، و این تنها وقتی قابل پیش بینی است که حجم سفارش تکراری و مشخص باشد. این نوشته همان تصمیم پیش از سفارش را روشن می کند.

چه کسب و کاری به فروشگاه اینترنتی نیاز دارد؟

پاسخ این پرسش در عمل به سه چیز بسته است: تعداد محصول، جنس مشتری، و توان عملیاتی فروشنده. کسب و کاری که هر سه را دارد، از فروشگاه اینترنتی سود می برد؛ کسب و کاری که یکی را ندارد، بیشتر هزینه می کند تا سود.

• تنوع محصول: وقتی فهرست کالاها از چند ده قلم گذشته و رنگ و اندازه و مدل هم دارد، توضیح دادن آن در پیام و تلفن عملاً تمام نمی شود. فروشگاه اینترنتی کاری می کند که یک نفر در نیمه شب هم بتواند کالا را ببیند و انتخاب کند.
• سفارش تکراری از شهرهای دیگر: اگر هر هفته از چند شهر مختلف سفارش می گیرید، ثبت و پیگیری دستی سفارش ها خیلی زود به سقف می خورد. اینجا فروشگاه نقش دفتر سفارش هم پیدا می کند، نه فقط ویترین.
• توان ارسال روزانه: فروشگاه، سفارش تولید می کند و کسی باید آن را بسته بندی و ارسال کند. کسب و کاری که بسته بندی را به فردا می اندازد، با فروشگاه اینترنتی فقط نارضایتی تولید می کند.

یک نکته تجربی که کمتر گفته می شود: مشتری فروشگاه اینترنتی با مشتری پیج اینستاگرام یکی نیست. اولی دنبال مقایسه قیمت و مشخصات و ضمانت است و پیش از تماس، تصمیمش را گرفته است؛ دومی با تصویر و پیام خصوصی قانع می شود. اگر محصول شما به توضیح و مقایسه نیاز دارد، فروشگاه اینترنتی کار شما را راه می اندازد.

کسب و کار شما آماده فروشگاه اینترنتی هست یا نه؟

این جدول معیارهای شمارشمند دارد تا تصمیم از حدس بیرون بیاید. هر ردیف را با وضعیت واقعی کسب و کار خودتان بسنجید:

سه ردیف اول به سمت فروشگاه اینترنتی می رود و سه ردیف آخر می گوید هنوز زود است. اگر روی مرز هستید، راه درست این است که کار را از سبک ترین شکل آن شروع کنید و ساختار نشانی ها را از همان روز اول درست بچینید تا بعدا مهاجرت لازم نشود. اگر تصمیم شما ساختن فروشگاه است، پیش از انتخاب ابزار این نوشته را ببینید: ووکامرس چیست و برای چه فروشگاهی مناسب است.

کاربردهای سایت فروشگاهی

فروشگاه اینترنتی فقط جای فروش کالا نیست. در کسب و کارهای ایرانی، چهار کاربرد دیگر هم دارد که بارها دیده ایم:

• پایگاه اطلاعات محصول: صفحه هر کالا مرجع مشخصات، ابعاد، جنس و شرایط ضمانت می شود و پرسش های تکراری مشتریان را کم می کند.
• دریافت سفارش در ساعت کاری بسته: بخش بزرگی از سفارش ها شب و آخر هفته ثبت می شود، وقتی که پاسخ دادن در اینستاگرام ممکن نیست.
• ابزار فروش به مشتری قدیمی: با فهرست مشتریان و کد تخفیف، فروشنده می تواند برای کسی که قبلا خریده پیشنهاد تازه بفرستد.
• سند اعتبار کسب و کار: وجود یک فروشگاه با محصول های مرتب و شرایط بازگشت روشن، در ذهن مشتری همان کاری را می کند که یک فروشگاه فیزیکی مرتب می کند.

مزایای فروشگاه اینترنتی

سود اصلی فروشگاه اینترنتی در دو جای دیگر است، نه در ارزان تر شدن قیمت:

• کاهش کار تکراری: پاسخ دادن به پرسش «قیمت چنده» و «موجوده» و «چند روزه می رسه» بیشتر وقت یک فروشنده کوچک را می خورد. وقتی این سه جواب روی صفحه محصول باشد، گفتگو ها به مشتری جدی می رسد.
• ثبت و پیگیری منظم سفارش: سفارش های پراکنده در پیام خصوصی گم می شوند. سبد خرید و پیشخوان سفارش ها، وضعیت هر سفارش را روشن نگه می دارد.
• دیده شدن در جستجوی گوگل: صفحه محصول می تواند برای نام همان کالا در گوگل دیده شود و مشتری آماده خرید را برساند. این کار فقط در فروشگاه ممکن است، نه در پیام رسان.
• مالکیت فهرست مشتریان: شماره ها و آدرس ها در سامانه خودتان می ماند و به حساب یک شبکه اجتماعی گره نمی خورد.

مقایسه فروشگاه معمولی و سایت فروشگاهی

فروشگاه معمولی و سایت فروشگاهی رقیب هم نیستند؛ هر کدام کار خودش را دارد. این مقایسه نشان می دهد کدام بخش کار را به کدام یکی بسپارید:

در عمل بیشتر کسب و کارها هر دو را نگه می دارند: فروشگاه معمولی برای مشتری محلی و لمس کالا، و سایت برای سفارش های شهرهای دیگر. اگر کسب و کار شما بیشتر محلی است و مشتری کالا را قبل از خرید می خواهد ببیند، پیش از هر تصمیمی این مقایسه را بخوانید: فروشگاه اینترنتی یا اینستاگرام.

تفاوت پیج فروش و فروشگاه اینترنتی در عمل

همه کسب و کارها از اینستاگرام شروع می کنند و این شروع بدی نیست؛ ایراد جایی پیدا می شود که حجم سفارش بالا برود.

• جستجو: در فروشگاه، مشتری با یک کلمه کالا را پیدا می کند؛ در پیج باید پست و هایلایت و پیام خصوصی را بگردد.
• ثبت سفارش: در فروشگاه مشتری خودش سفارش را می بندد؛ در پیج، تا وقتی کسی پاسخ ندهد سفارش بسته نمی شود.
• پیدا شدن در گوگل: صفحه محصول می تواند در جستجو بیاید؛ پست پیج معمولا چنین شانسی ندارد.
• قیمت و موجودی: در فروشگاه یک جا به روز می شود؛ در پیج باید همه پست ها و هایلایت ها را دنبال کرد.

جمع بندی این بخش کوتاه است: اینستاگرام برای پیدا کردن مشتری تازه و فروشگاه برای نگه داشتن مشتری و ثبت منظم فروش. اگر همان اول با فروشگاه شروع کنید، ساختن عادت خرید در مشتری سخت تر می شود.

پیش از سفارش چه چیزهایی را آماده کنیم؟

تجربه ما این است که دیرتر از همه، همین بخش جدی گرفته می شود. محتوایی که نباشد، در ساخت فروشگاه یا با متن ضعیف پر می شود یا کار را عقب می اندازد. پیش از سفارش، این فهرست را آماده کنید:

• فهرست محصول ها با کد: یک فایل ساده با نام کالا، کد، قیمت، موجودی. همین فایل پایه صفحه های محصول می شود.
• دسته بندی روشن: دسته و زیردسته را طوری بچینید که مشتری خودش مسیر پیدا کردن کالا را بفهمد.
• عکس محصول: برای هر کالا چند عکس از زاویه های مختلف با پس زمینه ساده. عکس تار یا با نوشته های روی کالا، فروش را کم می کند.
• توضیح کوتاه هر کالا: سه تا پنج خط درباره جنس، کاربرد و تفاوتش با کالای مشابه. این توضیح همان چیزی است که در گوگل هم به کار می آید.
• شرایط ارسال و بازگشت: روش ارسال، هزینه، زمان رسیدن به هر شهر، و شرط بازگشت کالا را از قبل روی کاغذ بیاورید.
• درگاه پرداخت: پیش از ساخت، مشخص کنید پرداخت آنلاین می خواهید یا به کارت و تایید دستی کفایت می کند.

اگر این فهرست آماده باشد، مراحل سفارش و ساخت سریع تر و بی دردسرتر پیش می رود و جزئیات مسیر را می توانید در این نوشته ببینید: سفارش طراحی سایت.

چه چیزی در دامنه کار ما نیست

صادق تر آن است که مرز کار را همان اول بگوییم تا انتظار بی جا ساخته نشود. کارهایی که در ساخت فروشگاه اینترنتی جزو دامنه کار ما نیستند:

• تولید محتوای محصول: نوشتن توضیح و تهیه عکس محصول کار فروشنده است؛ ما ساختار را آماده می کنیم تا فقط جایگذاری شود.
• تضمین رتبه در گوگل: هیچ کس نمی تواند جای مشخصی در نتایج گوگل را تضمین کند؛ کاری که انجام می شود ساختن زیرساخت درست برای داشته شدن است.
• تعیین قیمت فروش کالا: قیمت گذاری محصول تصمیم صاحب کسب و کار است، نه بخشی از پروژه ساخت سایت.
• بسته بندی و ارسال: بخش عملیاتی فروش کاملا به عهده فروشنده است؛ فروشگاه فقط سفارش را ثبت و اطلاع می دهد.
• تولید انبوه تبلیغات و ویدئو: کمپین تبلیغاتی بخش جداگانه ای است و در ساخت فروشگاه نمی گنجد.

این فهرست هم برای ما و هم برای شما مفید است: بحث اصلی پروژه روی چیزهایی می ماند که واقعا قرار است تحویل داده شود. برای اینکه شکل نهایی کار را ببینید، نمونه کار فروشگاه های زنده را در صفحه طراحی فروشگاه اینترنتی نگاه کنید؛ همان صفحه نمونه کار زنده ما و حدود کار را نشان می دهد.

اشتباه هایی که هزینه فروشگاه اینترنتی را بالا می برد

بیشتر اضافه هزینه ها از یک تصمیم کوچک در ابتدای کار می آید، نه از خود ساخت. سه اشتباه پرتکرار:

• سفارش بی فهرست محصول: وقتی فهرست و دسته بندی از قبل آماده نباشد، بخش زیادی از زمان پروژه صرف جمع کردن اطلاعات می شود و همان زمان در ابهام، گران تمام می شود.
• روشن نبودن شرط ارسال و بازگشت: تعیین نکردن این دو مورد، در سه ماه اول موج سفارش و اعتراض تولید می کند و فروشگاه تازه را به دردسر می اندازد.
• انتخاب هاست نامتناسب با حجم فروش: هاست اشتراکی ارزان برای شروع کافی است، ولی روی فروشگاه پربازدید کند می شود. این موضوع را می توانید با یک اندازه گیری ساده خودتان بررسی کنید.

هر سه اشتباه یک ریشه مشترک دارند: تصمیم ها به جای اول کار، به میانه کار موکول می شوند. بخش بعدی همان اندازه گیری ساده را نشان می دهد.

سنجش یک فروشگاه تحویل شده با دو دستور

تحویل فروشگاه شبیه تحویل بسته است: تا وقتی بازش نکرده اید، تمام نشده. این دو دستور را بعد از تحویل خودتان اجرا کنید تا دو چیز را بسنجید: زمان پاسخ سرور و حجم صفحه محصول.

دستور زیر را در ترمینال یا خط فرمان اجرا کنید تا کد پاسخ و زمان پاسخ سرور را ببینید. نشانی نمونه را با نشانی فروشگاه خودتان عوض کنید:

curl -s -o /dev/null -w "s=%{http_code} t=%{time_total}\n" \
  https://your-shop.ir/

خروجی کد ۲۰۰ و زمانی کمتر از یک ثانیه نشان می دهد که سرور سالم است. عدد بزرگ تر یعنی سرور و میزبان باید بررسی شود. دستور دوم را هم در خط فرمان اجرا کنید تا حجم فایل یک صفحه محصول را ببینید:

curl -s -o /dev/null -w "html=%{size_download}\n" \
  https://your-shop.ir/product/sample

برای مقایسه، همین اندازه گیری را روی سایت خودمان انجام داده ایم: حجم بخش ابتدایی یک صفحه مقاله با فشرده سازی از ۱۷۴٬۴۶۷ بایت به ۴۰٬۹۷۵ بایت رسیده است، یعنی حدود ۷۷ درصد کمتر. عددی که از دستور دوم بیرون می آید، اندازه دلخواه ندارد؛ مهم این است که صفحه اول محصول سریع باز شود و بقیه صفحه ها خیلی بزرگ تر از آن نباشند.

سه چیز دیگر هم در همان هفته اول پس از تحویل خودتان تست کنید و به این دو دستور اضافه کنید: بستن یک سفارش آزمایشی از ثبت تا پرداخت، باز کردن همان صفحه روی گوشی همراه، و دیدن فهرست محصول ها در نقشه سایت.

معیار پذیرش یک فروشگاه تحویل شده

پیش از تسویه نهایی، این جدول را یک بار ردیف به ردیف با فروشنده خودتان مرور کنید. ستون سوم همان چیزی است که باید خودتان ببینید، نه فقط بشنوید:

هر ردیفی که تیک نمی خورد، بدهی فروشنده است؛ نه بخشی از کار شما. و اگر تعداد این بدهی ها زیاد شد، نشانه آن است که تحویل باید جدی تر گرفته شود. این جدول را از فروشنده بخواهید و همان اول کار، به آن توافق کنید.

جمع بندی و قدم بعدی

تصمیم درباره فروشگاه اینترنتی پیچیده نیست، به شرطی که با سه پرسش ساده شروع شود: محصول ها چند قلم است، مشتری از کدام شهرها می آید، و چه کسی بسته بندی و ارسال را انجام می دهد. اگر فهرست محصول ها در یک صفحه جا می شود یا فروش محلی است، با یک سایت چند صفحه ای و فرم سفارش شروع کنید. اگر هر سه شرط فروشگاه مهیاست، ساختن فروشگاه را با فهرست محصول و شرایط ارسال آماده شروع کنید، نه با انتخاب قالب.

برای برآورد حدود سرمایه گذاری، نوشته هزینه طراحی سایت را ببینید. قدم عملی همین امروز این است: فهرست محصول ها را در یک فایل بریزید و سه ستون قیمت و موجودی و دسته را کنارشان بنویسید؛ همین فایل، شروع گفتگو با ما را دقیق و کوتاه می کند. برای گفتگو درباره پروژه فروشگاه، همین جا شروع کنید.